عماد افروغ، متفکری که آرمان انقلاب اسلامی را فریاد می‌زد

به گزارش خبرنگار حوزه اندیشه آژانس خبری مظفریه به نقل از فارس، صبحگاه جمعه، ۲۵ فروردین‌ماه خبر فوت عماد افروغ، جامعه‌شناس سرشناس ایرانی و نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در رسانه‌ها مخابره شد. محقق و پژوهشگری که سالیان سال در عرصه فکر و اندیشه قلم زد و به گفت‌وگو پرداخت و تا جایی که توانست آرمان‌های اصیل انقلاب اسلامی را فریاد زد و از آنان دفاع کرد. افروغ به سبب دفاع از مبانی انقلاب اسلامی و نقد تئوریک جریان‌های معارض همواره مبغوض برخی طیف‌های روشنفکری قرار می‌گرفت و تحمل این اندیشمند علوم اجتماعی برای آنان گران می‌آمد.  او انقلاب اسلامی را یک انقلاب فرهنگی می‌دانست و در برنامه زاویه گفته بود: «تمام انقلاب‌ها غیر از انقلاب اسلامی ایران از جمله فرانسه و روسیه نگرش‌های دنیوی داشتند و از معنویات و فرهنگ غافل بودند، اما انقلاب اسلامی ایران از اساس، انقلابی فرهنگی بود. انقلاب ما یک انقلاب فرهنگی است؛ چرا که نوع حکومت وابسته شاه ناگزیر مجبور به ورود به فرهنگ و دستکاری آن نیز بود و به محض آغاز فعالیت‌های فرهنگی خود متناسب با اهداف و سیاست‌های وابسته‌اش گویی دست در لانه زنبور کرده است. به این ترتیب مردم ما همانند زنبوران یک لانه، دست‌های حکومت پهلوی را گزیدند و انقلاب را آغاز کردند.» افروغ وجود انقلاب را نوعی آزادی از اسارت می‌دانست که مردم خودشان با انتخاب این انقلاب غل و زنجیرهای استبداد و استعمار را از دست و پاهایشان باز کردند: «استقلال جامعه ایرانی پیش از انقلاب احساس اسارت می‌کرد، چرا که ایرانی‌ها هیچ‌گاه مستعمره نبوده و زیر سلطه بیگانگان نبودند. درست است که در طول تاریخ همواره با افت و خیز‌هایی همراه بودیم، اما همیشه در پی رهایی جمعی خود بودیم. جامعه ایرانی پیش از انقلاب در اثر نبود استقلال جمعی دچار ازخودبیگانگی می‌شود و چنین شرایطی را تحمیل شده می‌داند و آن را حاصل تلاش‌های غیر ایرانی در سرنوشت جامعه تلقی می‌کند.» افروغ بر مبنای فلسفی انقلاب اسلامی تأکید داشت و تئوریزه نشدن آن را از سوی قشر حزب‌الله یک نقص می‌دانست و معتقد بود ظهورات بدیع انقلاب اسلامی باید به خوبی تبیین و صورت‌بندی شود: «متاسفانه انقلاب اسلامی ایران را به خوبی تئوریزه نکردیم و ابعاد فلسفی آن توجه کافی نداشتیم. همچنین در شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی تنها استقلال را مورد توجه قرار دادیم و آزادی و عدالت اجتماعی را نادیده گرفتیم.» این دغدغه‌مند عرصه انقلاب اسلامی یکی از مهم‌ترین آثار در حوزه تبیین مبانی انقلاب را به رشته تحریر درآورد. «انقلاب اسلامی و مبانی بازتولید آن» نوشته عماد افروغ، در قالب ۱۳ گفتار به موضوع انقلاب اسلامی و مبانی آن می‌پردازد. نگرش صدرایی امام در تبیین انقلاب اسلامی، فلسفه اجتماعی و نگرش ویژه ایشان به جامعه و نگاه مبتنی بر تعامل دین و جامعه و به‌اصطلاح نگاه ربطی و ارائه تعریفی بدیع از مشروعیت به‌عنوان ترجمانی از دو مؤلفه حقانیت و مقبولیت، همراه به اشاره به برخی دستاوردهای عملی، فکری و اجتماعی از اشارات مورد نظر در مجموعه گفتارهاست. پایان پیام/