از وحدت ساحات تا وحدت تنگهها
بستن تنگه هرمز با اینکه در برهههای ابتدایی، قیمت نفت را به ۱۲۵ دلار هم رساند، اما به دلایل مختلف نتوانست آستانه تحمل اقتصاد جهانی را لمس کند.
بستن تنگه هرمز با اینکه در برهههای ابتدایی، قیمت نفت را به ۱۲۵ دلار هم رساند، اما به دلایل مختلف نتوانست آستانه تحمل اقتصاد جهانی را لمس کند. برگ تنگه هرمز نهایتاً نفت ۷۲ دلاری پیشاجنگ را طی ماههای گذشته زیر سقف ۱۰۰ دلار متوقف کرد و تنشها و درگیریهای پراکنده نتوانست این سقف قیمتی را بشکند.
دلایلی مثل شکلگیری مناسبات و تفاهمات سیاسی، عقبنشینی موقت آمریکاییها از جبههها، معماری دورزدن تنگه با خط لولههای فجیره و ینبع یا دور زدن ترتیبات ایرانی از مسیر جنوبی تنگه با شناورهای کوچک و انتقال کشتی به کشتی و اسکورت ناوشکنهای آمریکایی در شکلگیری این انتظار قیمتی بیتأثیر نبودند.
درست است که سیاست نیمهباز بودن تنگه برای ایران نیز عوایدی دارد و راه تنفس اقتصاد ما را تا حدی باز نگه میدارد، اما چنین سیاستی نمیتواند شوک مناسبی را به اقتصاد جهانی وارد کند و به فشار مؤثر بر دشمن منجر شود. در نتیجه، تنها به عنوان یک اختلال در بازار قیمتگذاری میشود که ممکن است برای دشمن همچنان قابل تحمل باشد.
عبور از این قیمتها نیازمند شوک دیگری بود که با ابتکار عمل ضلع جنوبی محور مقاومت، یعنی دولت انقلابی یمن محقق شد تا مسیر جایگزین تنگه هرمز، یعنی خط لوله بقیق-ینبع که نفت را از سواحل شمالی عربستان سعودی در خلیجفارس به سواحل غربی این کشور در دریای سرخ میرساند نیز با چالش جدی روبهرو شود.
انصارالله یمن اواخر تیرماه گذشته کارزار محاصره دریایی و هوایی عربستان را در پاسخ به محاصره ۱۰ ساله عربستان بر این کشور آغاز کرده بود و ضمن هدف قرار دادن بندر ینبع، کشتیرانی عربستان در دریای سرخ و عبور از بابالمندب را نیز با چالش مواجه کرد. اما سلطه کامل بر آبراه دریای سرخ، نیازمند تسلط بر تنگه بابالمندب بود که با مواضع نیروهای انصارالله در شمال یمن فاصلهای دهها کیلومتری داشت.با اقدام عربستان سعودی در حملات هوایی به زیرساختهای یمن و تجهیز مزدورانش برای حمله زمینی به شمال یمن به قصد یکسره کردن کار انصارالله، یمنیها دست روی دست نگذاشتند و با حملات پیشدستانه به کاروانهای تجهیزات نظامی و نیروهای سعودی، به استقبال آنها رفتند و گسترش درگیریها نه تنها به عقبنشینی انصارالله منجر نشد، بلکه در ضدحملهای برقآسا طی سه روز گذشته بخشهای مهمی از سرزمین یمن را آزاد کردند تا سلطه محور مقاومت بر ساحل غربی یمن و جزایر راهبردیاش تکمیل شود و به بالای سر بابالمندب برسند.
گرچه انصارالله پیش از این هم امکان عملیات در سراسر دریای سرخ و بابالمندب را البته با فاصله دهها کیلومتری داشت، ولی حالا در جایگاه تسلط مستقیم بر دومین تنگه راهبردی منطقه بوده و برای اعمال حاکمیت بر بابالمندب با عرض ۲۰ کیلومتریاش حتی نیازی به سلاحهای سنگین و موشکهای دوربرد ندارد.حالا سعودیها هم خط لوله انتقال نفتشان در ۶ نقطه هدف حمله قرار گرفته، هم بندر ینبعشان زیر آتش یمنیهاست و هم مجوز عبور نفتشان از دومین تنگه را در دستان انصارالله میبینند. این یعنی کشتی دور زدن تنگه هرمز از طریق دریای سرخ تقریباً به گل نشسته است.
امری که سبب جهش قیمت نفت و شکست مرز روانی ۱۰۰ دلار شد و اگر چشمانداز بحران همچنان ادامه یابد و با ابتکارات سیاسی و رسانهای سرکوب نشود، رقمهای بالاتری را نیز میتوان به انتظار نشست.
البته تثبیت این مواضع با توجه به برتری هوایی ائتلاف سعودی چیزی نیست که بهسادگی امکانپذیر باشد، اما حتی در صورت موقت بودن این دستاوردها نیز راهبرد وحدت ساحات و کنش همزمان سایر بازیگران محور مقاومت در محدود کردن راههای دور زدن تنگه در امارات و عراق میتواند حداکثر استفاده را از این دستاورد رقم بزند.
ارسال نظر شما