حل ناترازی انرژی با «اقتدار اداری» ممکن نیست

حل ناترازی انرژی با «اقتدار اداری» ممکن نیست؛ باید تعارض منافع مدیریت و اجماع ملی ایجاد شود.

به گزارش خبرنگار اقتصادی آژانس خبری مظفریه، یاسر میرزایی، معاون سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی در نشستی که در مرکز پژوهشهای توسعه و آینده نگری برگزار شد، با تأکید بر اینکه حل مسائل حوزه انرژی بیش از آنکه نیازمند ایجاد ساختارهای اقتدارگرا باشد، به شکل‌گیری اجماع و همکاری میان دستگاه‌ها نیاز دارد، گفت: تجربه نشان داده است که انتظار برای حل ناترازی انرژی صرفاً از طریق ایجاد یک نهاد مقتدر، نگاه درستی نیست و با واقعیت‌های ساختار حکمرانی کشور همخوانی ندارد.

وی با اشاره به روند شکل‌گیری سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی در برنامه هفتم پیشرفت اظهار کرد: در جریان بررسی‌های مربوط به تأسیس این سازمان، یکی از مهم‌ترین مباحث این بود که چرا سیاست‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی در کشور به نتایج مورد انتظار نرسیده است. در این زمینه دیدگاه‌های مختلفی مطرح شد که یکی از آنها نبود یک متولی قدرتمند برای مدیریت انرژی بود.

معاون سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی افزود: برخی معتقد بودند با وجود متولیان تولید انرژی مانند وزارت نفت و وزارت نیرو و متولیان مصرف انرژی در بخش‌های مختلف، نبود یک نهاد فرادستگاهی مقتدر موجب شده هماهنگی لازم میان دستگاه‌ها شکل نگیرد و قوانین متعدد این حوزه نیز به‌درستی اجرا نشود. اما به اعتقاد من، مشکل اصلی نبود اقتدار نیست.

میرزایی تصریح کرد: ساختار سیاسی، اداری و فرهنگی ایران به‌گونه‌ای است که نمی‌توان مسائل پیچیده‌ای مانند مدیریت انرژی را صرفاً با اتکا به اقتدار اداری حل کرد. هر نهادی که در این حوزه شکل می‌گیرد، فارغ از جایگاه سازمانی آن، باید مأموریت اصلی خود را بر همسو کردن منافع دستگاه‌های مختلف، کاهش تعارض منافع و ایجاد همکاری میان بازیگران مختلف متمرکز کند.

وی ادامه داد: سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی تلاش می‌کند با پذیرش واقعیت تکثر نهادها و منافع موجود، مسیر حل مسئله را از طریق تعامل، هماهنگی و جلب مشارکت دستگاه‌ها و مردم دنبال کند؛ زیرا تصور اینکه بتوان این تنوع نهادی را حذف یا با ادغام ساختاری برطرف کرد، واقع‌بینانه نیست.

معاون سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی همچنین با تأکید بر ضرورت فاصله گرفتن از تصمیم‌گیری‌های متمرکز گفت: اداره کشور از پشت میزهای تهران و تصمیم‌گیری یکسان برای همه استان‌ها، از جمله در حوزه مدیریت مصرف انرژی، کارآمد نیست. سیاست‌گذاری باید به سمت اجرای منطقه‌محور، مشارکت‌محور و مبتنی بر تنظیم‌گری حرکت کند تا بتواند متناسب با شرایط هر منطقه، راهکارهای مؤثر ارائه دهد.

میرزایی در بخش دیگری از سخنان خود به مناقشات پیرامون قیمت حامل‌های انرژی اشاره کرد و گفت: بخش زیادی از اختلاف‌نظرها ناشی از این است که «قیمت» به‌عنوان علت مشکلات در نظر گرفته می‌شود، در حالی که قیمت در واقع معلول سازوکار بازار است، نه علت آن.

وی افزود: قیمت زمانی معنا پیدا می‌کند که امکان مبادله آزاد، دسترسی برابر، شفافیت اطلاعات و رقابت وجود داشته باشد. اگر این زیرساخت‌ها فراهم شود، قیمت تعادلی نیز به‌طور طبیعی از دل تعامل عرضه و تقاضا شکل خواهد گرفت.

معاون سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی تأکید کرد: به جای تمرکز بر اینکه قیمت بنزین یا سایر حامل‌های انرژی باید چه عددی باشد، باید درباره کیفیت سازوکارهای بازار بحث کرد؛ اینکه آیا اطلاعات شفاف است، همه بازیگران امکان حضور دارند، انحصاری وجود ندارد و بسترهای معاملاتی به‌درستی عمل می‌کنند یا خیر.

وی خاطرنشان کرد: تجربه بازارهایی مانند بورس کالا و بورس انرژی نشان داده است که هرچه سازوکارهای بازار شفاف‌تر، رقابتی‌تر و در دسترس‌تر باشد، قیمت‌ها نیز واقعی‌تر و کارآمدتر شکل می‌گیرند و اختلاف‌نظرها درباره تعیین دستوری قیمت کاهش می‌یابد. بنابراین اصلاح سازوکارها باید مقدم بر ورود به مناقشات قیمتی باشد.

انتهای پیام/