سردار محبی: دشمن در عرصه جنگ ادراکی در جنگ رمضان شکست خورد
سخنگوی سپاه پاسداران گفت: یکی از مهمترین ابعاد جنگ رمضان، ناکامی دشمن در عرصه جنگ ادراکی بود.
به گزارش آژانس خبری مظفریه از قم، سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران امروز در مراسم گرامیداشت روز خبرنگار در قم که به همت سپاه استان برگزار شد، اظهار کرد: جنگ امروز با جنگهای گذشته تفاوتهای اساسی دارد و یکی از مهمترین ویژگیهای آن، ترکیب اقدامات نظامی با جنگ ادراکی است
وی افزود: در این شرایط، اصحاب رسانه تنها ثبتکنندگان وقایع و روایتگران صحنههای جنگ نیستند، بلکه در متن میدان حضور دارند و به عنوان افسران عرصه رسانه باید ابعاد مختلف این جنگ را بشناسند و نسبت به مسئولیت خود در قبال جامعه آگاه باشند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادامه داد: رسانه امروز با رسانه گذشته تفاوت جدی پیدا کرده است، زیرا رسانهها دیگر صرفاً وقایع و صحنهها را روایت نمیکنند، بلکه میتوانند در شکلدهی به واقعیت و ساخت ادراک عمومی اثرگذار باشند.
محبی بیان کرد: قدرت رسانه در شرایط کنونی به اندازهای افزایش یافته که نمیتوان آن را نادیده گرفت و حتی میتوان گفت قدرت رسانه در برخی عرصهها از قدرت تسلیحات نیز فراتر رفته است، زیرا رسانه علاوه بر روایت واقعیت، توانایی واقعیتسازی و ادراکسازی دارد.
وی با اشاره به جایگاه ویژه رسانه در شرایط کنونی گفت: امروز رسانهها میتوانند به جامعه جهت بدهند، بر نوع نگاه مردم اثر بگذارند و حتی مسیر حرکت یک ملت، دولت یا امت را تغییر دهند و نمونههای متعددی از تأثیرگذاری رسانه بر تحولات سیاسی و اجتماعی در جهان وجود دارد.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: جایگاه اصحاب رسانه در شرایط امروز بسیار مهم است و فعالان این عرصه برای ایفای درست نقش خود باید جنگ را بشناسند و نسبت به عرصهها، صحنهها، ابعاد و جهتگیریهای آن شناخت داشته باشند.
محبی افزود: رسانه باید بتواند روند تحولات را تحلیل کند، آینده جنگ را برآورد کند و برای مسیر خروج از بحران نیز تصویری درست ارائه دهد و در این میان جلوگیری از شکلگیری جهتگیریهای نادرست و کمک به هدایت افکار عمومی از وظایف مهم اصحاب رسانه است.
وی با بیان اینکه شرایط امروز جهان یک مقطع ویژه و متفاوت است عنوان کرد: جهان در حال عبور از یک وضعیت و انتخاب مسیرهای جدید است و در چنین شرایطی رسانه یک ابزار ویژه و اصحاب رسانه نیز کارگزارانی هستند که میتوانند در این تحولات نقش تعیینکننده داشته باشند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: برای ایفای صحیح این نقش، شناخت دقیق صحنه و فهم درست ابعاد جنگ ضرورت دارد و خبرنگار نباید تنها به انتقال یک رویداد بسنده کند بلکه باید بتواند روندها و جهتگیریهای مؤثر بر آن رویداد را نیز درک کند.
محبی در ادامه با تشریح مفهوم جنگ ادراکی بیان کرد: جنگ ادراکی به معنای ایجاد اختلال در دستگاه ادراکی انسان است و هدف آن میتواند تحت تأثیر قرار دادن قدرت فهم، شناخت و تشخیص افراد باشد.
وی افزود: هر انسان نسبت به محیط پیرامون خود و اتفاقاتی که در اطرافش رخ میدهد، ادراکی پیدا میکند و اگر در این فرآیند اختلال ایجاد شود، قدرت تشخیص فرد دچار خطا میشود و ممکن است دوست را دشمن و دشمن را دوست تصور کند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادامه داد: در چنین شرایطی حتی ممکن است فرد نسبت به کسانی که دلسوز او هستند نگاه خصمانه پیدا کند و کسانی را که در واقع به او آسیب میرسانند، خدمتگزار و دلسوز تلقی کند و این همان اختلال در دستگاه ادراکی است.
محبی با اشاره به برخی عوامل ایجاد اختلال در ادراک انسان اظهار کرد: یکی از روشها میتواند از طریق تأثیرگذاری مواد شیمیایی بر سلولهای مغز و دستگاه ادراکی باشد که نمونههای آن در حوادث اجتماعی مختلف مشاهده شده است.
وی گفت: در برخی موارد افرادی که تحت تأثیر چنین عواملی قرار گرفتهاند، در تشخیص واقعیت دچار خطاهای شدید شدهاند و حتی انسان یا محیط اطراف خود را به گونهای متفاوت از واقعیت مشاهده کردهاند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یکی دیگر از مسیرهای ایجاد اختلال در ادراک را استفاده از گزارههای کلامی و تصویری دانست و بیان کرد: اگر یک گزاره نادرست بارها و بارها تکرار شود، ممکن است فرد آن را به عنوان واقعیت بپذیرد.
محبی افزود: شایعه نیز از همین مسیر میتواند بر ادراک انسان اثر بگذارد زیرا وقتی یک مطلب نادرست با شکلها، تصاویر و پردازشهای مختلف تکرار شود، ممکن است مخاطب به تدریج آن را صحیح تلقی کند.
وی ادامه داد: اثرگذاری بر ذهن انسان تنها با یک جمله یا یک تصویر اتفاق نمیافتد بلکه تکرار و استمرار یک گزاره میتواند در شکلگیری تصور افراد از واقعیت نقش داشته باشد و از همین رو رسانه در جنگ ادراکی جایگاهی تعیینکننده دارد.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تأکید کرد: رسانه میتواند با تولید و بازتولید گزارهها، تصویر خاصی از یک واقعیت ارائه کند و به همین دلیل اصحاب رسانه باید نسبت به مسئولیت خود در قبال آنچه منتشر میکنند، توجه ویژه داشته باشند.
محبی با اشاره به اینکه جنگ ادراکی میتواند در کنار اقدامات نظامی دنبال شود، گفت: در چنین جنگی اقدامات نظامی صرفاً برای وارد کردن خسارت مادی انجام نمیشود بلکه ممکن است هدف اصلی آن ایجاد یک تصور و برداشت مشخص در ذهن طرف مقابل باشد.
وی در تشریح این موضوع به برخی اقدامات نظامی در جنگ اخیر اشاره کرد و افزود: ممکن است دشمن یک پاسگاه یا محل استقرار نیروها را هدف قرار دهد در حالی که از نظر نظامی، از بین بردن یک ساختمان یا یک پست بازرسی به تنهایی ارزش راهبردی تعیینکنندهای نداشته باشد.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادامه داد: هدف از چنین اقداماتی میتواند ایجاد این تصور باشد که موانع از میان برداشته شده و شرایط برای پیشروی فراهم است و در واقع عملیات نظامی در خدمت ساختن یک ادراک قرار میگیرد.
محبی بیان کرد: دشمن در جنگ اخیر در مواردی با هدف قرار دادن برخی مراکز، فرماندهان و مسئولان تلاش کرد این تصور را ایجاد کند که ساختار دفاعی و مدیریتی کشور با حذف برخی افراد دچار فروپاشی خواهد شد.
وی افزود: شهادت رهبر معظم انقلاب نیز در همین چارچوب قابل بررسی است زیرا دشمن تصور میکرد با هدف قرار دادن رهبری میتواند این ادراک را ایجاد کند که نظام سیاسی کشور وابسته به حضور یک فرد است و با حذف او ساختار کشور فروخواهد ریخت.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: هدف قرار دادن فرماندهان و مسئولان نیز با همین تصور دنبال شد که قوام دفاعی کشور به حضور همان فرماندهان وابسته است و با حذف آنها توان دفاعی کشور از بین خواهد رفت.
محبی با بیان اینکه این بخش از جنگ به نتیجه مورد انتظار دشمن نرسید، اظهار کرد: حضور گسترده مردم با انگیزه و اراده در خیابانها و همچنین حضور شبانهروزی نیروهای بسیج و فراجا در محلهای مختلف، از جمله مناطقی که مورد حمله قرار گرفته بودند، نشان داد که استمرار حضور نیروهای کشور وابسته به ساختمان و محل استقرار نیست.
وی افزود: حضور و فعالیت نیروهای بسیجی و فراجا در شرایطی که برخی ساختمانها مورد اصابت قرار گرفته بودند، نشان داد که نیروها همچنان در صحنه حضور دارند و آماده انجام وظیفه هستند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادامه داد: زمانی که ساختار اداره کشور بدون ایجاد اختلال به فعالیت خود ادامه داد و نظام با وجود این حوادث همچنان سرپا باقی ماند، ادراکی که دشمن تلاش کرده بود در جامعه ایجاد کند، با واقعیت مواجه شد.
محبی بیان کرد: دشمن تصور میکرد با هدف قرار دادن رهبر معظم انقلاب، فرماندهان و مسئولان میتواند انسجام کشور و توان دفاعی آن را تحت تأثیر قرار دهد اما استمرار فعالیت ساختارهای مختلف و تداوم حضور نیروها نشان داد که این محاسبه درست نبوده است.
وی تأکید کرد: حتی پس از هدف قرار گرفتن فرماندهان، توان آتشباری و قدرت ضربهزنی کشور نه تنها متوقف نشد بلکه استمرار پیدا کرد و همین مسئله نشان داد که قدرت دفاعی کشور به حضور چند فرد یا یک ساختمان وابسته نیست.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و شهدای عرصه رسانه، از جمله شهید مسعود سلیمی، یاد و خاطره شهید محمود صارمی را نیز گرامی داشت و روز خبرنگار را به فعالان این عرصه تبریک گفت.
محبی همچنین با اشاره به جایگاه شهدای رسانه، بر اهمیت نقش خبرنگاران در شرایط جنگی و تحولات جاری تأکید کرد و گفت: خبرنگاران امروز باید جایگاه خود را فراتر از روایتگری صرف تعریف کنند و نسبت به مسئولیتی که در ساخت ادراک عمومی بر عهده دارند، شناخت کافی داشته باشند
وی افزود: رسانه اگر بخواهد در این میدان نقش درست خود را ایفا کند، باید ضمن شناخت دقیق واقعیتها، نسبت به ابعاد جنگ و اهدافی که در پشت اقدامات مختلف دنبال میشود نیز آگاهی داشته باشد.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: شناخت صحیح صحنه، تشخیص درست روندها، جلوگیری از شکلگیری ادراکهای نادرست و کمک به جهتدهی صحیح افکار عمومی، بخشی از مسئولیت سنگین اصحاب رسانه در شرایط کنونی است.
محبی با اشاره به ویژگیهای جنگ رمضان اظهار کرد: یکی از مهمترین ابعاد این جنگ، ناکامی دشمن در عرصه جنگ ادراکی بود و این تجربه باید بهعنوان یک واقعیت مهم تاریخی ثبت و برای آیندگان بهدرستی روایت شود.
وی افزود: اصحاب رسانه در این زمینه مسئولیت مهمی بر عهده دارند و باید ابعاد جنگ ادراکی و شیوههای بهکارگیری آن را برای جامعه و نسلهای آینده تبیین کنند تا کسانی که با ماهیت این نوع نبرد آشنایی ندارند، نسبت به ابعاد و مختصات آن آگاهی پیدا کنند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با بیان اینکه جنگ رمضان از یک ویژگی فناورانه کمنظیر برخوردار بود، ادامه داد: در این نبرد فناوریهای نوین در کنار یکدیگر قرار گرفتند و هوش مصنوعی، سامانههای نرمافزاری فرماندهی، پهپادها، سنسورهای متعدد و فشردهسازی زمان تصمیمگیری در فرآیند شناسایی، ردیابی، هدفگیری و عملیات مورد استفاده قرار گرفتند.
محبی گفت: در این الگوی جنگی، مجموعهای از سامانههای شناسایی، ردیابی، پردازش اطلاعات و تجهیزات عملیاتی در قالب یک شبکه فناورانه به یکدیگر متصل میشوند و نتیجه این اتصال، کوتاه شدن فاصله میان کشف هدف تا تصمیمگیری و اجرای عملیات است.
وی با اشاره به سامانههای مورد استفاده آمریکا در این جنگ بیان کرد: سامانهای با محوریت هوش مصنوعی به کار گرفته شد که دادههای ماهوارهها، پهپادها، رادارها، سنسورها و گزارشهای میدانی را دریافت و پردازش میکرد و پس از شناسایی اهداف، اطلاعات مربوط به آنها را در کوتاهترین زمان ممکن به سامانههای فرماندهی منتقل میکرد.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اضافه کرد: در کنار این سامانه، سامانههای دیگری نیز برای ردیابی اهداف، برآورد خسارت و شناسایی نیروهای انسانی ارزشمند مورد استفاده قرار گرفت و این مجموعه نشان میداد که دشمن جنگی کاملاً شبکهای و متکی بر فناوری را دنبال میکرد.
وی ادامه داد: ویژگی این جنگ به گونهای بود که آخرین فناوریهای نظامی آمریکا در آن به کار گرفته شد و حتی میتوان گفت چنین سطحی از بهکارگیری فناوری در جنگ، در مقایسه با دیگر نبردهای معاصر از جمله جنگ اوکراین، تجربهای متفاوت و کمسابقه بود.
محبی تصریح کرد: در مقابل این جنگ فناورانه، جمهوری اسلامی نیز با ظرفیتهای فناورانه خود وارد میدان شد و موشکها و پهپادهای ایران توانستند بخشهایی از شبکه نظامی و اطلاعاتی دشمن را هدف قرار دهند.
وی گفت: هنگامی که یک پهپاد دشمن مورد اصابت قرار میگیرد، موضوع صرفاً از بین رفتن یک پرنده نیست بلکه بخشی از چشم بینای شبکه دشمن از کار افتاده است و وقتی یک رادار هدف قرار میگیرد نیز تنها یک سازه فلزی منهدم نشده بلکه بخشی از توان شناسایی و رصد دشمن دچار آسیب شده است.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی افزود: هدف قرار گرفتن مراکز داده نیز صرفاً به معنای تخریب یک ساختمان نیست بلکه بخشی از زیرساخت پردازش داده و ظرفیت مورد استفاده در جنگ فناورانه از میان میرود و از سوی دیگر، هدف قرار دادن مخازن سوخت به معنای کاهش توان پروازی هواپیماهای دشمن است.
محبی بیان کرد: زمانی که سامانهای مانند پاتریوت مورد هدف قرار میگیرد، مسئله فقط از کار افتادن یک سامانه موشکی نیست بلکه بخشی از شبکه پدافندی دچار اختلال میشود و وقتی این اختلال در سطح شبکه گسترش پیدا کند، کارایی مجموعه سامانهها کاهش مییابد.
وی خاطرنشان کرد: در این جنگ، هدفگیریها صرفاً بر روی تجهیزات منفرد متمرکز نبود بلکه اجزای مختلف شبکه دشمن مورد توجه قرار گرفت و همین مسئله موجب شد ساختار بههمپیوسته فناوری نظامی دشمن با اختلال مواجه شود.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اشاره به نقش نیروهای مسلح در این نبرد گفت: نیروی هوافضای سپاه با فرماندهی و مجموعه کارکنان خود و همچنین دیگر بخشهای نیروهای مسلح از جمله نیروهای دریایی و زمینی در این عرصه نقشآفرینی کردند و توانستند بخشی از ظرفیتهای گرانقیمت دشمن را که در یک شبکه فناورانه قرار داشت، دچار فرسایش و اختلال کنند.
محبی، سومین ویژگی جنگ رمضان را قرار گرفتن آمریکا در وضعیت آسیبپذیری راهبردی دانست و بیان کرد: آمریکا در بسیاری از جنگهای گذشته تلاش کرده بود هزینههای نبرد را خارج از مرزهای خود تعریف کند تا آسیبهای مستقیم جنگ متوجه سرزمین این کشور نشود اما در جنگ رمضان بخشی از هزینههای درگیری به سمت خود آمریکا بازگشت.
وی گفت: محدود شدن دسترسی به سوخت نیز آثار خود را در بخشهای مختلف زندگی مردم نشان میدهد و از سوی دیگر بازارهای مالی جهان، هزینه حملونقل، هزینه بیمه و هزینه خواب کشتیها نیز تحت تأثیر شرایط ایجادشده قرار گرفت.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اشاره به تأثیر جنگ بر صنعت آلومینیوم بیان کرد: یکی از نمونههای این تأثیرگذاری، توقف تولید حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن آلومینیوم در سال بود که در جریان جنگ متوقف شد.
محبی افزود: ایران و امارات در مجموع حدود دو سوم آلومینیوم تولیدی منطقه خلیج فارس را تولید میکردند و با توقف این ظرفیت، حدود سه میلیون تن از تولید آلومینیوم جهان کاهش پیدا کرد.
وی ادامه داد: اهمیت این موضوع زمانی روشنتر میشود که بدانیم آمریکا حدود ۶۰ درصد آلومینیوم مورد نیاز خود را از خارج تأمین میکند و کاهش تولید جهانی آلومینیوم میتواند هزینههای بیشتری را به این کشور تحمیل کند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: در حوزه انرژی نیز آمریکا ناچار شد بخشی از ذخایر نفت خود را برای مصرف وارد بازار کند و این کشور همچنان با مسئله جایگزینی این ذخایر مواجه است.
محبی تأکید کرد: مجموعه این رخدادها نشان میدهد که جنگ رمضان تنها یک نبرد محدود در میدان نظامی نبود بلکه آثار آن به حوزههای فناوری، زیرساخت، انرژی، حملونقل، بازارهای مالی و زنجیره تأمین جهانی نیز امتداد پیدا کرد و از این منظر دارای ویژگیهای متفاوت و قابل توجهی بود.
وی افزود: این موضوع در حوزه زیرساخت نیز خود را نشان داد و پس از آنکه آمریکا تهدید کرد در صورت ادامه مقاومت ایران، زیرساختهای کشور را هدف قرار خواهد داد، جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد که در صورت عملی شدن این تهدید، زیرساختهای آمریکا، رژیم صهیونیستی و کشورهای همپیمان آنها در تیررس قرار خواهند گرفت.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادامه داد: پس از حمله به میدان گازی پارس جنوبی و هاب عسلویه، موجی از موشکهای دوربرد، نقطهزن و پرتوان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علیه زیرساختهایی که متعلق به آمریکا، مشترک یا متعلق به رژیم صهیونیستی و کشورهای همپیمان آن بود، بهکار گرفته شد.
محبی گفت: این روند به گونهای پیش رفت که ادامه وضعیت برای طرف مقابل با هزینههای سنگینی همراه شد و بخشی از فشار و هزینهای که قرار بود متوجه ایران باشد، به سوی طرف مقابل بازگشت.
وی با اشاره به تهدیدهای مطرح شده علیه جمهوری اسلامی افزود: دشمن تهدید کرده بود که ایران را به عصر حجر بازمیگرداند و در مقابل، جمهوری اسلامی اعلام کرد که در صورت عملی شدن چنین تهدیدی، میتواند با هدف قرار دادن گلوگاههای انرژی، شرایطی ایجاد کند که جهان با تبعات بسیار گستردهای مواجه شود.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بیان کرد: برخی تصور میکردند توان موشکی ایران با گذشت زمان و استمرار حملات کاهش خواهد یافت و امکان ادامه عملیات برای کشور وجود نخواهد داشت اما آنچه در عمل اتفاق افتاد، بازگشت فشار و هزینه به طرف مقابل بود.
محبی ادامه داد: امروز بخشی از سلاحهای راهبردی آمریکا که این کشور به آنها نیاز دارد، با فرسایش و کاهش مواجه شده است و قرار گرفتن آمریکا در شرایطی که باید همزمان در چند جبهه به موضوعات مختلف توجه کند، برای این کشور یک تهدید محسوب میشود.
وی با تأکید بر ضرورت ثبت این تجربه تاریخی اظهار کرد: این ظرفیت و قدرت جمهوری اسلامی باید توسط رسانهها روایت و برای نسلهای آینده ماندگار شود زیرا برخی از اتفاقاتی که در دوران دفاع مقدس رخ داده است، به اندازهای خارقالعاده بوده که گاهی تصور میشود نسلهای بعد ممکن است در باور کردن آنها با تردید مواجه شوند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی افزود: جمهوری اسلامی طی سالهای طولانی تحریم توانسته است به چنین سطحی از قدرت دست پیدا کند و این واقعیت نباید در گذر زمان از بین برود بلکه رسانهها باید در ثبت، روایت و انتقال این تجربه به نسلهای آینده نقشآفرینی کنند.
محبی گفت: روایتگری این قدرت نیازمند آن است که واقعیتهای میدان به شکل صحیح به جامعه منتقل شود و ادراک درست و واقعی از توان جمهوری اسلامی شکل بگیرد.
وی با اشاره به موضوع تهدیدهای متقابل میان ایران و آمریکا بیان کرد: آمریکا در جریان جنگ هشدارهایی مطرح میکرد و برای اقدامات مختلف، تهدیدهایی را متوجه جمهوری اسلامی میکرد اما ایران نیز در مقابل اعلام کرد که در صورت عملی شدن تهدیدها، پاسخ متناسب ارائه خواهد کرد.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادامه داد: خطوط انتقال انرژی، نیروگاهها و سامانههای آمریکایی و غیرآمریکایی که به شبکه اینترنت متصل هستند، در معرض تهدید قرار دارند و پیام جمهوری اسلامی این بود که تهدید در برابر تهدید پاسخ داده خواهد شد و در صورت عملی شدن تهدیدهای طرف مقابل، پاسخ نیز عملی خواهد بود.
محبی چهارمین ویژگی جنگ رمضان را تأثیرگذاری گسترده آن بر زنجیره تأمین جهانی عنوان کرد و گفت: این جنگ در حوزههای مختلف اقتصادی و تجاری، از جمله نفت و فرآوردهها و نهادههای وابسته به آن، اثر گذاشت و تبعات آن به زندگی مردم در کشورهای غربی و بهویژه آمریکا نیز منتقل شد.
وی افزود: پیش از جنگ رمضان، روزانه حدود ۱۲۵ تا ۱۴۰ کشتی از دهانه خلیج فارس تردد داشتند، اما در جریان جنگ، این میزان به حدود شش تا هفت کشتی در روز کاهش یافت و حدود یکهزار و ۳۰۰ کشتی بارگیریشده در داخل تنگه هرمز متوقف شدند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اشاره به وضعیت تردد کشتیها در تنگه هرمز خاطرنشان کرد: در مقطعی روزانه تنها سه تا چهار کشتی عبور میکردند و این تردد نیز با مجوز انجام میشد و طبیعتاً مشخص بود که مجوز عبور برای چه کشتیهایی صادر میشود.
محبی ادامه داد: چنین وضعیتی فقط محدود به حوزه حملونقل دریایی نبود بلکه زنجیره تأمین کالاها و نهادههایی مانند کود شیمیایی را نیز تحت تأثیر قرار داد و کاهش دسترسی به این نهادهها میتواند بر تولید محصولات کشاورزی اثر بگذارد.
انتهای پیام/
ارسال نظر شما