عبور دلار از سقف تاریخی؛ آرایش جنگی بازار ارز در میدان تقابل

در حالی که تنش‌های نظامی در منطقه به اوج خود رسیده است، بازار ارز تهران با ثبت رکورد بی‌سابقه ۱۸۰ هزار تومان، وارد فاز جدیدی از نوسانات شد. بررسی‌های فنی نشان می‌دهد که هم‌زمان با فشارهای خارجی، ردپای برخی تحرکات مشکوک داخلی و ناهماهنگی‌های سیستمی نیز در این صعود تاریخی به چشم می‌خورد.

به گزارش سرویس اقتصادی، بازار آزاد ارز امروز چهارشنبه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، شاهد یک جهش معنادار بود. قیمت دلار که در ابتدای شروع تهاجم مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، جهشی ناگهانی را از کانال ۱۲۸ هزار تومان آغاز کرده بود، امروز سرانجام سقف مقاومتی ۱۷۸,۹۷۹ تومانی را شکست و به عدد ۱۸۰,۰۰۰ تومان رسید.

نمودار تغییرات قیمتی به وضوح نشان می‌دهد که بازار پس از یک دوره ثبات نسبی در فروردین‌ماه، اکنون وارد یک «موج سوم» افزایشی شده است که از نظر تحلیل‌گران، این سطح از رشد فراتر از واقعیت‌های اقتصادی است.

واکاوی دلایل افزایش:
تحلیل‌گران علاوه بر «اثر روانی تحولات میدانی» و «انتظارات تورمی ناشی از جنگ»، بر دو عامل کلیدی دیگر تاکید دارند:

۱. کارشکنی‌های سوداگرانه و ایجاد تقاضای کاذب:
شواهد میدانی نشان می‌دهد که جریان‌های خاص نوسان‌گیر با بهره‌گیری از فضای غبارآلود جنگ، اقدام به «نرخ‌سازی» در ساعات غیرمعاملاتی و روزهای تعطیل کرده‌اند. این شبکه‌ها با حبس اسکناس و ایجاد بن‌بست در معاملات حواله‌ای (به‌ویژه در بازار درهم)، عملاً بازار را به سمت قیمت‌های نجومی سوق می‌دهند تا از تفاوت قیمت‌ها سودهای بادآورده کسب کنند.

۲. ناهماهنگی نهادی و خروج سرمایه:
یکی از جدی‌ترین چالش‌های داخلی در هفته‌های اخیر، ناهماهنگی در بدنه اجرایی و تاخیر در تخصیص ارزهای صادراتی به چرخه اقتصاد بوده است. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که نشت منابع ارزی توسط برخی نهادهای غیرمسئول و تبدیل آن به دارایی‌های خارجی، فشار مضاعفی را بر منابع بانک مرکزی وارد کرده است. این «بی‌عملی» یا «تصمیمات دیرهنگام» در مدیریت بازار ارز، در شرایطی که کشور درگیر نبرد نظامی است، از سوی کارشناسان به عنوان یک «ترک فعل» یا حتی «کارشکنی راهبردی» تلقی می‌شود که به اعتماد عمومی آسیب جدی می‌زند.

۳. تضاد در جبهه اقتصادی و روانی:
در حالی که مردم در صحنه‌های سیاسی نظیر تجمعات میدان انقلاب، ایستادگی خود را نشان می‌دهند، انتشار اخبار ناامیدکننده و پیش‌بینی‌های سیاه توسط برخی تریبون‌های داخلی به آتش انتظارات تورمی دامن زده است. این هم‌سویی ناخواسته (یا عمدی) برخی محافل اقتصادی با اتاق جنگ روانی دشمن، موجب هجوم سرمایه‌های خرد به بازار ارز و ایجاد این حباب قیمتی شده است.

عبور از سقف ۱۸۰ هزار تومانی، هشداری جدی برای دستگاه‌های نظارتی و امنیتی است. به نظر می‌رسد مدیریت وضعیت فعلی تنها با ابزارهای پولی ممکن نیست و نیازمند برخورد قاطع با «سرشاخه‌های نوسان‌گیر داخلی» و اصلاح فوری «فرآیندهای تخصیص ارز» در بدنه دولت است تا از سرایت این التهاب به معیشت روزمره مردم جلوگیری شود.