مذاکره، با حفظ اهرم‌ها

سیاسی

در روز ۲۱۰ جنگ، بحث دیگر بر سر اصل مذاکره نیست. ایران می‌گوید مسیر سیاسی همچنان باز است، اما تجربه ماه‌های گذشته نشان داده تماس دیپلماتیک به‌تنهایی نه جنگ را متوقف کرده و نه تضمینی برای اجرای توافق می‌کند.

به‌گزارش آژانس خبری مظفریه، در روز ۲۱۰ جنگ، بحث دیگر بر سر اصل مذاکره نیست. ایران می‌گوید مسیر سیاسی همچنان باز است، اما تجربه ماه‌های گذشته نشان داده تماس دیپلماتیک به‌تنهایی نه جنگ را متوقف کرده و نه تضمینی برای اجرای توافق می‌کند.

در همین فضا، برخی رسانه‌ها از قول عباس عراقچی از یک «طرح هفت‌روزه» برای بازگشت به تفاهم خرداد و تعیین تکلیف هرمز خبر داده‌اند. چند روز پیش نیز رویترز مدعی شده بود ایران آماده بازگشایی هرمز ظرف هفت روز است؛ گزارشی که فارس به نقل از منابع ایرانی آن را رد کرد و مشخصاً نسبت به تأثیر چنین روایت‌هایی بر بازار نفت هشدار داد.

بنابراین طرح هفت‌روزه ایران، آنچه رویترز ادعا کرده بود نیست، ولی ممکن است بخشی از برنامه پیشنهادی ایران برای عبور از جنگ باشد. فعلاً آنچه مستندتر است، اصرار ایران بر اقدام متقابل، تضمین و حفظ اهرم‌هاست.عراقچی در دیدار با سرگئی لاوروف از «نقض مکرر تعهدات آمریکا» و عدول واشنگتن از تفاهم اسلام‌آباد سخن گفته و تأکید کرده ایران اجازه نخواهد داد تنگه هرمز به مسیری برای تهدید امنیت ملی کشور تبدیل شود. او همچنین از ادامه رایزنی ایران و عمان درباره ترتیبات کشتیرانی خبر داده است.

مسعود پزشکیان نیز در گفت‌وگو با رسانه آمریکایی تأکید کرده ایران همچنان در چارچوب حقوق بین‌الملل خواهان توافق است و به چارچوبی اشاره کرده که پیش‌تر میان دو طرف حاصل شده بود. پس پیام رسمی تهران دو جزء همزمان دارد؛ راه توافق باز است، اما بازگشت به وضعیت پیش از جنگ بدون تضمین و اقدام متقابل پذیرفته نیست.

از منظر ایران، تضمین دیگر نمی‌تواند صرفاً تعهد سیاسی یا وعده شفاهی باشد. شورای روابط خارجی آمریکا در ارزیابی تفاهم خرداد نوشته بود همان توافق نیز بسیاری از مسائل اصلی ــ از پرونده هسته‌ای و هرمز تا تحریم‌ها و ترتیبات امنیتی ــ را حل‌نشده باقی گذاشته بود. همین تجربه توضیح می‌دهد چرا امروز مسئله برای ایران فقط «تضمین روی کاغذ» نیست. نشانه قابل سنجش باید در میدان دیده شود.