نشست معاون اول رئیس جمهور با جامعه‌شناسان؛ تأکید بر نقش دانشگاه‌ها و بازسازی اعتماد عمومی

سیاسی

نشست عارف با جمعی از جامعه‌شناسان و استادان دانشگاه، به بررسی ابعاد اجتماعی و اقتصادی بحران‌های اجتماعی یک دهه گذشته اختصاص یافت؛ نشستی که در آن هم بر نقش دانشگاه‌ها در پیشگیری از بحران‌های اجتماعی تأکید شد.

محمدرضا عارف، در دیدار با جمعی از جامعه‌شناسان و استادان دانشگاه‌های کشور با اشاره به برخی بحران‌های اجتماعی دهه گذشته از جمله حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ گفت: این رخداد که از آن به‌عنوان «شبه‌کودتا» یاد می‌شود، هزینه‌های سنگین انسانی و مادی برای کشور به همراه داشت. با این حال، برخی اقدامات دولت از جمله اعلام فهرست جان‌باختگان، برگزاری مراسم یادبود برای آنان و شهید اعلام کردن جان‌باختگان، نقش مهمی در مدیریت و کنترل این تهدید امنیتی ایفا کرد.

وی ادامه داد: این حوادث در شرایطی رخ داد که مردم در جنگ ۱۲ روزه همراهی خوبی با دولت و حاکمیت داشتند و همین همراهی موجب شد کمبودی در بازار ایجاد نشود. در جنگ رمضان نیز نقش اثرگذار مردم به‌خوبی مشاهده شد. این حضور، وفاق و اجماع ملی در برابر دشمنان را تقویت کرد و راهبرد آنان برای به میدان کشیدن مردم علیه نظام را با شکست مواجه ساخت. مردم حتی پس از آتش‌بس جنگ رمضان نیز در صحنه حضور داشتند. همچنین زمانی که از مردم خواسته شد برای کمک به مردم جنوب کشور در مصرف برق صرفه‌جویی کنند، تنها در یک شب حدود ۲ هزار مگاوات از مصرف برق کاسته شد. به گفته عارف، مطالبه اصلی مردم، حل مشکلات اقتصادی و معیشتی است.

معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به مشکلات اقتصادی ناشی از تورم و جنگ، بر ضرورت جلوگیری از تکرار برخی بحران های اجتماعی قبلی تأکید کرد و گفت: دانشگاه‌ها و مراکز علمی با ریشه‌یابی علل بروز چنین بحران‌هایی و ارائه راهکارهای علمی، نقش مهمی در پیشگیری از تکرار این رخدادها دارند. دانشگاه باید به‌عنوان یک اتاق فکر واقعی، حضوری جدی‌تر در مسائل اجتماعی داشته باشد. رویکرد رئیس‌جمهور نیز بر نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور، به‌ویژه مسائل اجتماعی، استوار است و همه ارکان دولت باید گوش شنوایی برای دیدگاه‌های دانشگاهیان داشته باشند.

در ادامه این نشست، حسین میرزایی با اشاره به اولویت بازسازی فرهنگی و اجتماعی در دوره پساجنگ گفت: اگرچه مسائل اقتصادی اهمیت فراوانی دارد، اما چالش‌های اجتماعی و فرهنگی ایجاب می‌کند بازسازی فرهنگی و اجتماعی در اولویت قرار گیرد. بر اساس پیمایش‌های میدانی، مهم‌ترین مطالبه جوانان، اشتغال با درآمد مناسب، رفاه و برخورداری از زندگی بهتر است و باید به این مطالبات توجه جدی شود.

وی افزود: سطح منازعه و اختلافات ناشی از حوادث دی‌ماه بی‌سابقه بوده و زخم‌های ناشی از این حوادث همچنان ظرفیت سرباز کردن دارد.

غلامرضا ظریفیان نیز با بیان اینکه نباید فرصت‌های تاریخی کشور را از دست داد، گفت: اگر به اقتضائات زمانه توجه نکنیم، با خسارت‌های زیادی مواجه خواهیم شد. یکی از فرصت‌های مهم کشور، تنگه هرمز است که در صورت استفاده نکردن صحیح از آن، می‌تواند به تهدید تبدیل شود.

وی همچنین تأکید کرد: دولت باید روایت حرفه‌ای و قابل اتکایی از وقایع کشور به مردم ارائه دهد. مردم با وجود همراهی در بزنگاه‌های مختلف، همچنان با نااطمینانی جدی روبه‌رو هستند و دولت باید برای بازسازی این اطمینان عمومی اقدام کند.

محمدرضا جلایی‌پور نیز با تأکید بر ضرورت مدیریت هماهنگ ستادهای اقتصادی، اجتماعی و تبلیغات جنگ گفت: دولت باید این توانایی را داشته باشد که در صورت بروز یک بحران اجتماعی، به‌سرعت آن را مدیریت کرده و شکاف‌های اجتماعی را ترمیم کند. همچنین ستاد اجتماعی دولت باید تحولات اجتماعی را به‌صورت مستمر رصد کند.

وی افزود: طرح‌های اقتصادی مناسب دوران صلح نباید در شرایط جنگی در دستور کار دولت قرار گیرد. به گفته او، ضعف در حوزه اطلاع‌رسانی و تبلیغات موجب شد دولت نتواند از دستاوردهای یادداشت تفاهم با آمریکا در افکار عمومی به‌خوبی دفاع کند.

مجید فولادیان نیز با تأکید بر اهمیت تاب‌آوری اجتماعی پس از جنگ گفت: دولت باید توجه ویژه‌ای به این موضوع داشته باشد، زیرا تداوم برخی مشکلات ناشی از جنگ می‌تواند دستاوردهای دولت در اداره کشور و تأمین نیازهای مردم را تحت‌الشعاع قرار دهد.

وی همچنین با اشاره به ضرورت شنیدن صدای اقشار خاموش جامعه اظهار کرد: کاهش قدرت خرید مردم، شکاف میان دولت و ملت را افزایش می‌دهد و لازم است دولت برای کاهش این فاصله، اقدامات مؤثری انجام دهد.

هادی خانیکی نیز با اشاره به وجود اختلال در ارتباط میان دولت، حاکمیت و جامعه گفت: رفع این مشکل نیازمند اقدامات فوری، کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت است.

وی افزود: بی‌اعتمادی و نگرانی نسبت به آینده در میان مردم افزایش یافته است و دولت باید بر پایه داده‌های واقعی با جامعه سخن بگوید. به گفته او، زمانی که داده‌ها نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از مردم در زمان جنگ خواهان دسترسی به اینترنت هستند، دولت باید به این مطالبه پاسخ دهد. همچنین حاکم شدن نگاه امنیتی در آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها می‌تواند زمینه‌ساز بروز یک بحران اجتماعی شود.

حسام‌الدین آشنا نیز با بیان اینکه در سال‌های اخیر اختیارات دولت کاهش یافته است، گفت: نباید تنها در حوزه تأمین اقتصاد دوران جنگ به دولت اختیار داده شود.

وی با تأکید بر ضرورت بازگرداندن اقتدار دولت افزود: دولت به یک تقویت ارتباطات راهبردی با مردم نیاز دارد. همچنین عملکرد مدیران باید به‌صورت مستمر ارزیابی و آسیب‌شناسی شود.

در پایان، علی ربیعی با اشاره به ضرورت بازگشت اقتدار دولت اظهار کرد: برای جلوگیری از تکرار حوادث دی‌ماه، باید سیاست‌ها و کنش‌های جدیدی در پیش گرفته شود و از تکرار برخی رویکردهای گذشته پرهیز شود. وی همچنین بر حمایت دولت از انجمن‌های علمی و نهادهای مدنی، ساماندهی ستاد تبلیغات جنگ و اجرای سیاست‌های حمایتی برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی مردم تأکید کرد.