نوآوری یا کپیبرداری معکوس؟ جنجال رونمایی پنتاگون از پهپاد همزاد شاهد
انتشار تصویری از یک پهپاد جدید انتحاری در یک حساب کاربری منتسب به بخش تکنولوژی وزارت جنگ آمریکا، موجی از واکنشها و تمسخر را در فضای مجازی به راه انداخته است. در حالی که این رسانه از عبارت «نوآوری آمریکایی» برای معرفی این پرنده استفاده کرده، شباهت بیکموکاست آن به پهپاد ایرانی «شاهد ۱۳۶»، بحثهای داغی را درباره تغییر جهت مهندسی معکوس در جهان نظامی به راه انداخته است.
در روزهای اخیر، حساب کاربری “Department of War CTO” که خود را به عنوان بازوی تکنولوژی نظامی ایالات متحده معرفی میکند، تصویری از یک پهپاد جدید با بدنه فلزی براق منتشر کرد. این حساب با اعتماد به نفسی تمام مدعی شد که «جنگجویان آمریکایی همیشه برتری تکنولوژیک خواهند داشت» و این پهپاد را نماد نوآوری ایالات متحده دانست.
اما بلافاصله پس از این انتشار، تحلیلگران نظامی و کاربران فضای مجازی متوجه نکته عجیبی شدند؛ پهپاد موسوم به «لوکاس» از نظر آیرودینامیک، بالهای دلتا شکل و حتی جایگذاری موتور، دقیقاً نسخهای بازسازی شده از پهپاد انتحاری ایرانی، «شاهد ۱۳۶» است.
۱. کپیبرداری معکوس؛ وقتی نقشها عوض میشوند:
سالهاست که رسانههای غربی، صنایع دفاعی ایران را به الگوبرداری از پهپادهای آمریکایی (مانند RQ-170) متهم میکردند. اما حالا به نظر میرسد ورق برگشته است. موفقیت عملیاتی و هزینه بسیار پایین پهپادهای سری شاهد در نبردهای اخیر، استراتژیستهای غربی را به این نتیجه رسانده که برای عقب نماندن از میدان، باید از الگوی موفق ایرانی «الهام» بگیرند. این اتفاق در محافل نظامی به عنوان «کپیبرداری معکوس» تعبیر شده است.
۲. نوآوری یا بزرگنمایی تبلیغاتی؟
استفاده از برچسب «نوآوری آمریکایی» برای طرحی که سالهاست در منطقه خاورمیانه در حال پرواز است، از دید کاربران «طنز سال» نامیده شده است. منتقدان معتقدند که آمریکا به جای ابداع یک پلتفرم جدید، صرفاً در حال «بومیسازی» یک ایده موفق شرقی است و تلاش میکند آن را به عنوان یک دستاورد انحصاری به افکار عمومی بفروشد.
۳. سایه تردید بر اصالت پیام:
با وجود جنجالهای گسترده، برخی کارشناسان به اصالت این انتساب شک دارند. اگرچه طرح پهپاد واقعی به نظر میرسد، اما استفاده از ادبیات غیردیپلماتیک و عدم وجود نشانهای رسمی حاکمیتی در این حساب کاربری، احتمال میدهد که این حرکت بیشتر یک «تست افکار عمومی» یا یک فعالیت تبلیغاتی توسط شرکتهای پیمانکار نظامی باشد تا یک موضع رسمی از سوی پنتاگون.
در نهایت، چه این پرنده یک پروژه رسمی باشد و چه یک طرح پیشنهادی، شباهت خیرهکننده آن با «شاهد»، گواهی بر این واقعیت است که حالا استانداردهای نبرد پهپادی جهان، دیگر تنها در واشینگتن تعیین نمیشوند.
ارسال نظر شما