پزشکیان اصلاح طلب در مقابل اصولگرایان

‏اگرچه بسیاری با شنیدن خبر ردصلاحیت ⁧لاریجانی⁩ شگفت‌‌زده شدند، اما آن‌چه حقیقتاً جای تعجب داشت، تایید صلاحیت دکتر مسعود پزشکیان و اساساً ترکیب ۶ کاندیدای تأیید شده بود که کمکی ناخواسته اما قابل‌توجه به جریان اصلاحات-میانه‌رو محسوب می‌شود.
‏بی‌تردید تایید «پزشکیان»، اتفاقی بزرگ در صحنه انتخابات است که بار دیگر،احتمال قدرت گرفتن اصلاح‌طلب-میانه‌روها را چند برابرافزایش خواهد داد.

‏ پزشکیان چندین دوره نماینده مجلس، نائب رییس مجلس و وزیر بهداشت خاتمی بوده که نامش در میان ۳ کاندیدای مورد حمایت جبهه‌ی اصلاحات (منتقد دولت و برخی نهادها در ساختار قدرت) دیده می‌شد. و اتفاقاً همین حمایت جبهه‌ی شبهِ‌مطرود اصلاحات از او و تحریم ضمنیِ انتخابات در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ توسط همین جبهه، منجر به تولیدِ وسیعِ یک پیش‌بینیِ قابل‌انتظار مبنی بر «ردصلاحیت پزشکیان» شده بود.
‏ حمایت انحصاری و تام‌وتمامِ این جبهه و بالاخص شخص ⁧ خاتمی⁩ از او نیز، آراءِ تشکیلاتیِ نسبتاً قابل توجهی را به سوی سبد آراء پزشکیان سرازیر می‌کند.
‏خودِ «پزشکیان» که به حُریت واخلاق‌مداری‌ حتی در جبهه‌ی رقیب شُهره است، از مخالفان رویه‌ی گشت ارشاد است و حتی در ماجرای فوت مهسا امینی، با حضور در تلویزیون حرفهای صریح و به شدت انتقادآمیزی بر زبان راند که خشم جریان رقیب را برانگیخت.
‏پزشکیان اصالتاً کُرد است و می‌تواند بخش زیادی از آراء قومیتی مردم کُردزبان راتصاحب کند. از طرفی، او بیش از ۲۰ سال نماینده‌ی مردم تبریز در مجلس است و کاملاً مورد شناخت اهالی مناطق آذری‌زبان است. ضمن آن‌که به نظر می‌رسد، برای آذری‌زبان‌های ما نیز، حضور فردی از دل و ریشه‌ی آن‌ها در کاخ ریاست‌جمهوری، اهمیتِ ویژه‌ای دارد. پس می‌توان ادعا کرد، آراء کردها وآذری‌زبان‌ها برای پزشکیان بسیار کارساز خواهد بود.
‏در انتخابات پیش‌رو ۶ کاندیدا، تایید صلاحیت شده‌اند. در نگاه اول، صحنه‌ی انتخابات و چیدمان‌ش، درست به مانند سال ۱۴۰۰ به نظر می‌رسد؛ ۴ کاندیدای اصولگرا – انقلابی، ۱ کاندیدای میانه‌رو و ۱ کاندیدای اصلاح‌طلب.
‏
اما تفاوت بزرگ این دو انتخابات، تفاوتِ اخلاقی-شخصیتیِ رقبای پزشکیان از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ است که هم‌اینک، به دلیل«دو قطب اصلی اصولگرا» (⁧ قالیباف⁩ – ⁧ جلیلی⁩)، کناره‌گیری و انصراف به نفع دیگری، بسیار بعید به نظر می‌رسد؛ مگر آن‌که از سطوح بالا به آن‌ها حکم شود. درست برعکس انتخابات ۱۴۰۰ که همه‌ی رقبای اصولگرای رییسی به سود او کنار رفتند و آراء آن‌ها به سبدِ رأیِ رییسی اختصاص یافت.
بر همین اساس، به نظر می‌آید که در انتخابات ۱۴۰۳، آراء جلیلی و قالیباف به سود پزشکیان شکسته خواهد شد و عدم انصراف زاکانی و قاضی‌زاده نیز، کار را برای انقلابی‌ها سخت‌تر می‌کند؛ هر چند انصراف آن‌ها نیز تفاوتی جدی‌ در کشاندنِ رقابت‌ها به دور دوم نخواهد داشت.
‏ با این شرایط انتخابات ۱۴۰۳، اگرچه از لحاظ شاخص ردصلاحیت‌ها شبیهِ انتخابات ۱۴۰۰ است، اما از منظرِ شکلی، شباهتی باانتخابات ۸۴ دارد که به احتمال قوی، به دور دوم کشیده خواهد شد.
‏در واقع، حضور پزشکیان با آن مواردپیش‌گفته در دور دوم، بسیار جدی به نظر می‌رسد که به احتمال قوی، یا با جلیلی یا همراهِ قالیباف به رقابت خواهد پرداخت.
‏قالیباف در انتخابات مجلس اخیر که ۴ ماه قبل برگزار شد، مانند دیگر هم‌قطارانِ خود، با رای ۴۰۰ هزار نفره در تهران، تحقیر شد وحتی یک‌سوم آراء سابقِ خود در دوره‌ی پیش‌تر را کسب کرد. شاید اگر پزشکیان تاییدصلاحیت نمیشد، قالیباف می‌توانست آراء بخشی از ‌میانه‌روها را تصاحب کند و بخش زیادی از سبدِ رأیِ نظام را از آنِ خود کند، اما تاییدصلاحیتِ پزشکیان، ورق را علیه قالیباف برگرداند؛ به‌طوری‌که به‌نظر می‌رسد این اتفاق، منجر به سرازیریِ بخش بیش‌تری از «آراء حامیان نظام» و «آراءِ رییسی» به «سبد رای جلیلی» خواهد شد و مابقی، به سبد رأی قالیباف اضافه خواهد شد.
در چنین شرایطی، حدس من این است که پزشکیان با حمایت‌های پیش‌گفته وتوانایی‌های خود در مناظرات، می‌تواند با کفِ ۶ میلیون از آراء، به دور دوم برود. و در انتخابات دور دوم نیز، با برانگیختگی قشر خاکستری، پیروز خواهد شد.
در عین حال، اگر پزشکیان در ایام پیش‌رو و بالاخص در مناظرات، خوب و بدون عصبانیت عمل کند و آراء قشر خاکستری را تصاحب کند، می‌تواند مشارکت در انتخابات را افزایش دهد. و اگر مشارکت در انتخابات پیش‌رو از ۶۰٪ عبور کند، پیروز قطعی، پزشکیان خواهد بود.