۴ دلیل اهمیت سفر پزشکیان به بیشکک

سفر دوروزه پزشکیان به بیشکک با نیت شرکت در اجلاس سران عضو سازمان همکاری شانگهای و شانگهای پلاس که با دیدار دوجانبه رئیس جمهور با برخی رهبران شرقی همراه بود، دارای پیام‌های معناداری است.

سفر دوروزه پزشکیان به بیشکک با نیت شرکت در اجلاس سران عضو سازمان همکاری شانگهای و شانگهای پلاس که با دیدار دوجانبه رئیس جمهور با برخی رهبران شرقی همراه بود، دارای پیام‌های معناداری است.

در وهله نخست حضور در این گعده و کنگره نمایش قدرت و اتحاد جهان شرق، آن هم در مقطع حساس کنونی به جهت نمادین برای جمهوری اسلامی دستاورد مهمی است. سازمان همکاری شانگهای (SCO) با کارکرد اقتصادی و نه امنیتی و نظامی، تقویت مناسبات تجاری میان اعضا را هدف‌گذاری کرده، اما در محافل و اتاق‌های فکر غربی، این پیمان را مقابل ناتو دسته‌بندی می‌کنند. با چنین تفسیری حضور بلندترین مقام اجرایی کشور در مجمع قدرت‌های شرقی، این سیگنال را به کاخ سفید می‌فرستد که ایران به لحاظ نظامی و اقتصادی تنها نیست و البته دنیا دیگر تحمل تک‌روی‌های واشنگتن را نخواهد داشت.

این اقدام از منظر بیان مواضع جمهوری اسلامی و رساندن آن به گوش مقامات جهانی نیز قابل توجه است. آمریکای ترامپ ناکام از شکست دادن ایران در میدان نظامی، با به راه انداختن کارزار «طرد اقتصادی»، به دنبال جذب طرف‌های مختلف و تنگ‌تر کردن حلقه محاصره است. در مقابل، حضور پزشکیان در قرقیزستان که دیدار با مقامات روسیه، هند، پاکستان، تاجیکستان و… در سین برنامه‌های آن گنجانده شده، بدون تردید در راستای شفاف‌سازی سیاست تهران، ارزشمند است. رئیس جمهور صبح دیروز پیش از ترک تهران، به این مهم گریزی زد و با اشاره به حضور در نشستی که بیشتر سران منطقه در آن حضور خواهند داشت آن را فضایی مهم برای مقابله با تک‌صدایی در جهان خواند. وی البته درباره تحولات منطقه هم آشکارا اعلام کرد ما به‌دنبال جنگ نیستیم اما در مقابل هر گونه تجاوز، آرام نخواهیم نشست و این پیام روشنی است به جهانیان.

از سویی پشت پرده چنین رویدادی، به شکست کشاندن سیاست اقتصادی دشمن آمریکایی است. در حالی که دولت ترامپ مدعی کشیدن دیوار فولادی دریایی در خلیج فارس است، فعال شدن ظرفیت‌های زمینی، خط بطلانی بر خیالات خام کاخ سفیدنشینان است. تهران توجه به پیمان شانگهای را در راستای شکست محاصره دشمن به جد مد نظر دارد. در این میان در مقطع اخیر آسیای مرکزی به دلیل نزدیکی جغرافیایی اهمیت راهبردی پیدا می‌کند.

سفر هیئت تاجیکستان به ایران در ۲۷ مرداد ماه که دلیر جمعه، وزیر انرژی و عظیم ابراهیم، وزیر حمل‌ و نقل در آن حضور داشتند و حضور بهرام‌جان اعلایف، معاون اول وزیر امور خارجه ازبکستان در ایران و دیدار وی با عراقچی تنها یک روز پس از این تاریخ، گواه برنامه هدفمند تصمیم‌سازان ما در فعال کردن این ظرفیت و به شکست کشاندن اقدام‌های خصمانه دشمن است.

در تکمیل این حلقه، شرکت پزشکیان در اجلاس شانگهای و شانگهای‌پلاس، فرصتی برای فعال‌سازی توان اقتصادی ایران در آسیای مرکزی بوده و گسل در ساختار تحریم غرب است.

در نهایت حضور رئیس جمهور در اجلاس شانگهای، در راستای گسترش تعاملات با جهان شرق قابل تعبیر است. در طول یک سال اخیر (شهریور ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵)، سفرهای خارجی پزشکیان تصویری نسبتاً روشن از اولویت‌های سیاست خارجی دولت چهاردهم ارائه می‌دهد. حضور چهار پایتخت شرقی در میان ۶مقصد سفر رئیس جمهور (چین، قزاقستان، ترکمنستان و پاکستان) بیانگر اهمیت راهبردی نزدیکی به شرق است. به این فرایند، سفر به قرقیزستان را باید افزود. در این میان گسترش مناسبات با کشورهایی که دارای پیوندهای ویژه فرهنگی و زبانی با ایران هستند جزو تأکیدات رهبر معظم انقلاب است. آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای در پیام نوروزی خود، نکاتی در مورد دیدگاه و سیاست نظام درباره مراوده با کشورهای همسایه ذکر کرده‌اند که قابل ملاحظه است. ایشان با اشاره به اینکه جدا از عنصر همسایگی، اشتراک در تدین به دین مبین اسلام، قومیت مشترک و هم‌زبانی، هر یک به تنهایی در جای خود می‌تواند تحکیم‌کننده روابط حسنه با برخی کشورها (به‌ویژه در حوزه شرق) باشد، فرمودند: «از جمله همسایگان شرقی را خیلی به‌خود نزدیک می‌دانیم. بنده از دیرباز در مورد پاکستان می‌دانستم که کشوری است که مورد علاقه خاص رهبر شهیدمان بود و بنده هم به‌دلایل مختلف همیشه همین طور فکر می‌کردم. در همین ‌جا می‌خواهم تقاضا کنم که دو کشور برادرمان یعنی افغانستان و پاکستان باید برای رضای الهی هم که شده روابط بهتری با هم برقرار سازند و بنده به سهم خود حاضر به اقدامات لازمه هستم».