دسته: اقتصادی

بازار خودرو در نیمه اول سال جاری به گونه ای گذشت که بسیاری از کارشناسان بازار خودرو در این باره ابراز نگرانی کردند.خرید و فروش در بازار خودرو بسیار کم و متقاضیان خودرو بکلی این بازار را کنار گذاشته بودند.

بازار زمین، به دلیل ماهیت منحصربه‌فرد و نقش بنیادین آن در تولید، مسکن و توسعه، همواره مورد توجه نظام‌های اقتصادی بوده است. در حالی که اقتصاد متعارف به زمین عمدتاً به عنوان یک کالای سرمایه‌ای و ابزار سوداگری می‌نگرد، اقتصاد اسلامی با نگاهی متفاوت، آن را نعمتی الهی با کارکرد اجتماعی می‌بیند که ساختار بازار آن را به شیوه‌ای متمایز شکل می‌دهد. این تفاوت در مبانی، منجر به رویکردی خاص در مدیریت و بهره‌برداری از زمین در نظام اسلامی می‌شود.

فرض کنید زمستان است؛ یکی از روزهای میانه بهمن‌ماه. برف سنگینی به ارتفاع نیم‌متر همه‌جا را سفیدپوش کرده و تمام آب‌های سطحی حتی رودخانه‌های کم‌عمق، یخ زده است. برف همچنان می‌بارد و دانه‌های سپید و نمناک با وزش باد، به‌صورت رهگذرانی می‌کوبد که از فرط برودت هوا، روی مژه‌های‌شان لایه نازکی از یخ سنگینی می‌کند. سرمای استخوان‌سوز تا عمق جان می‌دود و دماسنج، دمای هوا را منفی 5 درجه نشان می‌دهد؛ در این میان یک‌ نفر برای نجات جان مردم دماسنج را می‌شکند. چرا؟ چون معتقد است اگر دماسنج دمای منفی 5 درجه را نشان ندهد، سرمای هوا از بین می‌رود.

بحث پیرامون امکان‌پذیری علم اقتصاد اسلامی، یکی از مباحث بنیادین و مهم در حوزه مطالعات اقتصادی است. برخی منتقدان معتقدند که اقتصاد تنها می‌تواند یک علم تجربی و مثبت باشد و از آنجا که اسلام یک مکتب ارزشی است، نمی‌تواند به یک علم تبدیل شود. در مقابل، مدافعان اقتصاد اسلامی، با ارائه ادله مختلف، امکان وجود و حتی ضرورت این علم را اثبات می‌کنند. در اینجا به برخی از مهم‌ترین این ادله می‌پردازیم:

هدف مصرف‌کننده، یکی از مفاهیم بنیادی در نظریه اقتصاد است که تحلیل رفتار افراد در بازار را شکل می‌دهد. این هدف، نه تنها بر الگوهای مصرفی تأثیر می‌گذارد، بلکه پیامدهای گسترده‌ای بر تخصیص منابع، توزیع ثروت و رفاه اجتماعی دارد. در حالی که اقتصاد متعارف (جریان اصلی) و اقتصاد اسلامی هر دو به بررسی رفتار مصرف‌کننده می‌پردازند، اما اهداف و مبانی اخلاقی متفاوتی را برای آن قائل هستند که در ادامه به بررسی تطبیقی آن‌ها می‌پردازیم.

پولشویی یکی از چالش‌های جدی اقتصاد جهانی است که نه تنها به اقتصاد کشورها آسیب می‌رساند، بلکه موجب تقویت فعالیت‌های غیرقانونی و فساد می‌شود. بانک جهانی به عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای مالی بین‌المللی، نقش کلیدی در مبارزه با این پدیده ایفا می‌کند.

مسئله عینیت (Objectivity) در علم، به معنای دوری از جانب‌داری، پیش‌فرض‌های شخصی و ارزش‌های ذهنی در فرآیند پژوهش و تحلیل است. در اقتصاد متعارف (جریان اصلی)، به‌ویژه در مکتب نئوکلاسیک، تلاش بر این است که اقتصاد به عنوان یک علم مثبت (Positive Science) و عینی در نظر گرفته شود که به "آنچه هست" می‌پردازد و از "آنچه باید باشد" (مسائل هنجاری و ارزشی) فاصله می‌گیرد. اما در اقتصاد اسلامی، با توجه به مبانی ارزشی و هنجاری آن، بحث عینیت پیچیده‌تر و با ملاحظات خاصی همراه است.

هجوم شرکت های چینی در نمایشگاه بین المللی قطعات خودرو تهران چه دستاوردی برای کشور خواهد داشت که باید نهادهای نظارتی جواب گوی این سوال مهم باشند

موضوع علم اقتصاد اسلامی، یکی از بحث‌های بنیادی و چالش‌برانگیز در حوزه مطالعات اقتصاد دینی است. در حالی که اقتصاد متعارف (غربی) به طور سنتی بر تخصیص منابع کمیاب برای ارضای نیازهای نامحدود انسان تمرکز دارد، اقتصاد اسلامی رویکردی جامع‌تر را در پیش می‌گیرد که ابعاد مادی و معنوی زندگی بشر را در بر می‌گیرد.

سیاست‌گذاری اقتصادی، فرآیند طراحی و اجرای اقداماتی است که دولت‌ها برای دستیابی به اهداف خاص اقتصادی به کار می‌گیرند. این اهداف و در نتیجه، معیارهای ارزیابی و جهت‌دهی سیاست‌ها، در مکاتب اقتصادی مختلف، تفاوت‌های اساسی دارند. درک این تفاوت‌ها میان اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی، برای تدوین سیاست‌های کارآمد و متناسب با ارزش‌های هر جامعه، ضروری است.