راهکارهای کاهش فاجعه خاموش در خیابان‌های تهران

ارائه خدمات بهتر در جاده‌ها و خیابان‌ها یکی از پایه‌های اصلی وظایف دولت به شمار می‌آید. انجام اقداماتی نظیر اصلاح نقاط پرخطر، ترمیم آسفالت، تامین نور کافی، نصب گاردریل استاندارد و گسترش تابلوهای راهنمای هوشمند تأثیر مستقیمی در کاهش تصادفات دارد. در شهرهای بزرگ، طراحی مناسب معابر، ایجاد خطوط جداگانه برای حمل و نقل عمومی و تفکیک مسیرهای خودروها، موتورسیکلت‌ها و دوچرخه‌ها، راهکارهای مهمی برای کاهش حوادث هستند.

استفاده از سامانه‌های هوشمند مدیریت ترافیک (ITS)، نصب دوربین‌های کنترل سرعت و ثبت پلاک، اطلاع‌رسانی بلادرنگ وضعیت جاده‌ها و ثبت تخلفات به کمک فناوری‌های دیجیتال، ابزارهایی هستند که دولت می‌تواند برای کاهش تصادفات به کار گیرد. تجارب بین‌المللی نشان داده‌اند که نظارت‌های غیرحضوری تأثیری قابل‌توجه در کاهش رفتارهای پرخطر رانندگان دارد.

استفاده درست از ابزارهای اطلاع‌رسانی همچون رسانه‌های ملی، مدارس، پلیس راهور و شهرداری‌ها می‌تواند آگاهی عمومی را نسبت به خطرات رفتارهای پرخطر رانندگی افزایش دهد. آموزش موضوعاتی شامل رعایت سرعت مجاز، رانندگی در شرایط بد جوی، استفاده از کمربند ایمنی و مقابله با خستگی رانندگان، می‌تواند به‌صورت محسوسی از سوانح بکاهد. در جاده‌های بین‌شهری، خستگی و سرعت غیرمجاز دو عامل اصلی بسیاری از تصادفات هستند که می‌توان با اقداماتی هدفمند از این موارد جلوگیری کرد.

ارتقای ایمنی خودروها و نوسازی ناوگان

یکی از عوامل اصلی تلفات بالا در حوادث رانندگی مربوط به کیفیت پایین خودروها و نبود تجهیزات ایمنی کافی است. نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی، ارتقای استانداردهای تولید خودرو و اعمال نظارت سخت‌گیرانه بر خودروسازان از جمله اقدامات مؤثری است که دولت می‌تواند انجام دهد. بسیاری از کشورها با الزام نصب سیستم‌هایی نظیر ESP، کیسه‌های هوای جانبی و هشدار خروج از خط، توانسته‌اند جان بسیاری از افراد را حفظ کنند.

همچنین همکاری دولت و پلیس در اعمال سخت‌گیری‌های بیشتر برای تخلفات نظیر سرعت، سبقت غیرمجاز و رانندگی در حالت خطرناک (مثل خستگی یا مصرف مواد مخدر و الکل) ضروری است. جریمه‌های بازدارنده، توقیف خودرو و ثبت نمرات منفی از مؤثرترین راهکارها در کاهش حوادث جاده‌ای پرتردد است.

به‌ویژه در جاده‌های بین‌شهری، کاهش زمان رسیدن نیروهای امدادی به محل حادثه تأثیر بسزایی در کاهش مرگ‌ومیر دارد. تجهیز پایگاه‌های اورژانسی جاده‌ای، راه‌اندازی و به‌کارگیری بالگردهای امداد و آموزش نیروی‌های پلیس و راهداری برای اقدامات اولیه می‌تواند اثرات مثبت چشمگیری داشته باشد.

در مجموع، مقابله با حوادث رانندگی نیازمند یک رویکرد چندجانبه و هماهنگ شامل سرمایه‌گذاری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها، فرهنگ‌سازی و قانون‌گذاری است. هرچه این اقدامات منسجم‌تر و حرفه‌ای‌تر صورت گیرند، جاده‌ها و خیابان‌های کشور ایمن‌تر خواهند شد.

افزایش نگرانی‌ها بابت تصادفات مرگبار پایتخت

افزایش ۴۷ درصدی تعداد فوتی‌های ناشی از تصادفات رانندگی در هفت ماه نخست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، موضوعی است که یکی از اعضای شورای شهر نسبت به آن هشدار داده است.

این عضو شورای شهر یادآوری کرد که در برنامه چهار ساله چهارم تهران، مدیریت شهری موظف بوده میزان تصادفات را هر سال ۵ درصد کاهش دهد. عملکرد ضعیف ابزارهای کنترل سرعت و دوربین‌های ثبت تخلفات نقش زیادی در افزایش حجم تخلفات و تعداد کشته‌شدگان داشته است.

سیدجعفر تشکری‌هاشمی به حادثه‌ای در خط ویژه بزرگراه چمران اشاره کرد و توضیح داد که تصادفی بر اثر ورود یک موتورسیکلت به این خط رخ داده و متعاقب آن، یک نفر جان باخته و چند نفر دیگر مجروح شده‌اند. او افزود که این تنها حادثه مرگبار تهران نبوده و طی هفته‌های اخیر نیز تصادفاتی مانند مرگ چندین کارگر خدمات شهری در بزرگراه یاسینی و دیگر محورهای تهران گزارش شده است.

بر اساس آمار، در هفت‌ماهه ابتدایی امسال، تلفات تصادفات نسبت به بازه مشابه سال قبل ۴۷ درصد افزایش داشته و تعداد جان‌باختگان از ۳۵۳ نفر به ۵۱۷ نفر رسیده است. طبق گزارش این عضو شورای شهر، طی شش ماه ابتدایی امسال، تلفات شامل ۱۶۲ نفر عابر، ۲۰۵ موتورسوار و ۶۰ راننده یا سرنشین خودرو بوده است.

معابر خطرناک و بی‌توجهی به ابزارهای کنترل سرعت

تشکری‌هاشمی با اشاره به برنامه چهارم شهر تهران بیان کرد که هدف‌گذاری چهار ساله قرار بود کاهش ۲۰ درصدی تصادفات نسبت به سال پایه را دربرداشته باشد، اما اکنون، به‌جای کاهش، شاهد افزایش ۷۰ درصدی در تلفات هستیم. به گفته او، یکی از عوامل اصلی این وضعیت، خارج‌شدن تدریجی ابزارهای کنترل سرعت از دسترس شهروندان است.

طبق گزارش سازمان بازرسی کل کشور، تنها ۲ درصد از دوربین‌های کنترل سرعت در تهران فعال بوده‌اند، اگرچه به‌تازگی پیشرفت‌هایی حاصل و تعداد دوربین‌های فعال به ۹۵ عدد رسیده است، اما همچنان فاصله زیادی تا شرایط مطلوب وجود دارد.

او همچنین به وجود نقاط پرحادثه متعدد در تهران اشاره کرد و گفت که اگرچه در سال جاری تاکنون ۷۰۰ نقطه اصلاح شده، اما مشکلات همچنان ادامه دارند. به‌عنوان‌مثال، مشکلات بزرگراه چمران همچنان بی‌حل مانده و موجب وقوع سوانح بسیار شده است. او تأکید کرد که آمار تصادفات شب نیز تقریباً با تصادفات روز برابر است و بسیاری از این مرگ‌ومیرها در ساعات پایانی شب به دلیل رفتارهای پرخطر رانندگان جوان و عدم نظارت کافی رخ می‌دهد. وی تأکید کرد که قوه قضائیه باید راهکارهای جدی‌تری را در این زمینه اجرا کند.