آمریکا پشت پرده لغو نشست مسقط؟
در آستانه گذشت ۲۰۰روز از شروع تجاوز ناکام آمریکا و اسرائیل به ایران، یکی دیگر از تلاشها برای انتقال بحران از میدان نظامی به میز مذاکره با مانع روبهرو شد.
بهگزارش آژانس خبری مظفریه، در آستانه گذشت ۲۰۰روز از شروع تجاوز ناکام آمریکا و اسرائیل به ایران، یکی دیگر از تلاشها برای انتقال بحران از میدان نظامی به میز مذاکره با مانع روبهرو شد. نشست مسقط که قرار بود ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را برای گفتوگو درباره امنیت هرمز و آینده ترتیبات دریایی منطقه گرد هم آورد، پیش از برگزاری متوقف شد.
روایت رسمی، اختلافات منطقهای و نبود شرایط مناسب برای گفتوگو را دلیل این تعلیق اعلام میکند؛ اما همزمانی توقف نشست با تشدید فشارهای آمریکا و افزایش هماهنگی واشنگتن با متحدان عرب خود، این پرسش را ایجاد کرده است که آیا آمریکا برای جلوگیری از شکلگیری یک سازوکار امنیتی مستقل در خلیج فارس، در پشت صحنه این تصمیم نقش داشته است؟
مسقط؛ نخستین آزمون دیپلماسی پس از تشدید بحران
هدف نشست مسقط، آغاز گفتوگو درباره مدیریت امنیت هرمز و کاهش تنش میان ایران و کشورهای عربی منطقه بود؛ مسیری که میتواند نخستین کانال مستقیم برای گفتوگوی امنیتی پس از ماهها جنگ باشد.
اما این مسیر پیش از آغاز موقتاً متوقف شد. بحرین اعلام کرد در این نشست شرکت نمیکند و تأکید کرد هر گونه ترتیبات جدید درباره هرمز باید با مشارکت همه اعضای شورای همکاری و بر اساس قواعد بینالمللی انجام شود. این موضع نشان داد در میان کشورهای خلیج فارس درباره نحوه مواجهه با پیامدهای جنگ، اجماع وجود ندارد؛ برخی کشورها به دنبال کاهش تنش هستند، در حالی که برخی دیگر هر گونه توافق بدون تضمینهای امنیتی گستردهتر را پرریسک میدانند.
آیا ردپای واشنگتن در توقف مسقط وجود دارد؟
گرچه سند مستقیمی منتشر نشده که نشان دهد آمریکا دستور لغو نشست مسقط را صادر کرده، اما مجموعهای از نشانهها، احتمال نقش فشارهای واشنگتن را به موضوع بحث میان تحلیلگران تبدیل کرده است. نخست اینکه هرمز تنها یک مسئله منطقهای نیست؛ بلکه یکی از مهمترین نقاط رقابت میان ایران و آمریکاست. هر سازوکاری که درباره امنیت این آبراه بدون نقش واشنگتن شکل بگیرد، میتواند به معنای کاهش نفوذ آمریکا در معماری امنیتی خلیج فارس تلقی شود. امری که به کابوس واشنگتن تبدیل شده است.
دوم اینکه همزمان با توقف مسیر دیپلماتیک، سطح هماهنگی آمریکا و عربستان افزایش یافته است. دیدار محمد بنسلمان با فرمانده سنتکام در جده در شرایط تشدید بحران، نشاندهنده تمرکز واشنگتن و ریاض بر ابعاد امنیتی بحران بود. از این زاویه، باید دید آیا فشارهای سیاسی و امنیتی واشنگتن بار دیگر فضای لازم برای شکلگیری یک توافق منطقهای مستقل را محدود کرده است یا نه.
نگرانی عربی؛ مذاکره زیر سایه یمن
برخی منابع یکی از بهانههای توقف مسیر مسقط را ادامه تنشها در یمن دانستهاند. در حالی که انصارالله موفقیتهای چشمگیری در این منطقه داشته و توانسته نیروهای متحد عربستان را وادار به عقبنشینی کند، کشورهای عربی از اینکه در موضع ضعف، در نشست مسقط حاضر شوند نگران بودند. تعلیق نشست مسقط، نخستین نشانه جدی برخورد میان نیاز منطقه به کاهش تنش و رقابت بر سر آینده امنیت خلیج فارس است. هنوز مشخص نیست آیا آمریکا مستقیماً در توقف این نشست نقش داشته یا نه؛ اما شواهد موجود نشان میدهد ابتکار دیپلماتیکی که نقش آمریکا را در نظم خلیج فارس کمرنگ کند، موجب خشم آمریکا خواهد شد. باید دید چه کسی میتواند با قدرت بیشتری مسیر سیاسی را پس از تقابلهای میدانی، کنترل کند.
ارسال نظر شما