تکاپوی آمریکا برای جبران عقب ماندگی علمی از چین؛ پاتک در حوزه هایتک
مفاهیمی همچون نظم نوین جهانی، جنگ سرد جدید ، تقابل ایالات متحده و چین ، جهان چند قطبی و نبرد ریزتراشهها و .. طی سالهای اخیر و با افول هژمونی ایالات متحده و از بین رفتن جهان تک قطبی در سایه ظهور قدرتهای جدید مثل چین از سوی تحلیلگران مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. درواقع به زعم بسیاری از کارشناسان نظم نوین جهانی برخلاف گذشته لزوما از مسیر وقوع یک جنگ جهانشمول ایجاد نخواهد شد. البته این بدان معنی نیست که جهان دیگر شاهد برخوردهای نظامی نخواهد بود اما هراس از تقابل محتمل هسته ای که می تواند نابودی جهان را در پی داشته باشد وقوع یک تقابل تمام عیار نظامی را کم رنگ تر از گذشته کرده است.
فارین پالیسی در گزارشی با اشاره به تقابل سالهای اخیر بین پکن و واشنگتن ایجاد یک نظم نوین جهانی را نه از مسیر جنگ سوم جهانی که از دالان تقابل های نرم و در قالب پیشرفت در حوزه علم و فن آوری و تکنولوژی محتمل می داند؛ادعایی که تصویب بودجه های هنگفت در زمینه علم و فن آوری از سوی ایالات متحده و چین مهر تائیدی بر آن تلقی می شوند. طبق گزارش اخیر بنیاد ملی علوم آمریکا، سهم جهانی ایالات متحده در تحقیق و توسعه کاهش یافته است و از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹، ایالات متحده فقط ۲۳ درصد رشد را در عملکرد جهانی تحقیق و توسعه داشته، در حالی که سهم چین ۲۹ درصد بوده است و سهم کل تحقیق و توسعه تامین شده توسط دولت فدرال از ۳۱ درصد در سال ۲۰۱۰ به حدود ۲۱ درصد در سال ۲۰۱۹ کاهش یافته است. طبق این گزارش این فقدان سرمایه گذاری در زمینه تحقیق و توسعه، آسیب پذیری های قابل توجهی را در تلاشهای امنیت ملی و اقتصادی ایالات متحده ایجاد کرده است. درواقع تصویب قانون ریزتراشه و علم، یک بسته رقابتی و نوآوری مورد انتظار و بسیار مورد نیاز و گامی در جهت درست برای رسیدگی به این چالش ها بوده است.
به نوشته اکونومیست دولت ایالت متحده طی سالهای اخیر و با روی کار آمدن بایدن بیش از گذشته با گسترش بودجه و دادن مأموریت به بنیاد ملی علوم (NSF) تلاش کرده است تا ایالات متحده را در جبران عقب ماندگی در زمینه فن آوری و صنعت هایتک از چین کمک کند. تلاشهای آمریکا برای بازگشت به رتبه نخست در زمینه علم و فن آوری اما فقط محدود به تصویب بودجه نمانده است و با تحمیل ناگهانی محدودیتهای صادرات نیمههادیها به چین از سوی دولت بایدن و همراه ساختن هلند و ژاپن و تایوان به عنوان تولید کنندگان اصلی ریزتراشهها در جهان رسما به چین اعلان جنگ داده است. طی هفته های اخیر و با ارائه پیشنهاد افزایش بودجه بنیاد ملی علوم (NSF) در سال ۲۰۲۴ از سوی دولت بایدن، بررسی این موضوع در کنگره شتاب سیاسی جدی به خود گرفته است و هیئت هایی در کنگره به بررسی درخواست افزایش بودجه پیشنهادی NSF می پردازند. در حالی که قانونگذاران ایالت متحده تلاشهای بنیاد ملی علوم برای کمک به ایالات متحده برای رقابت با چین را تایید می کنند، اما در مورد اینکه آیا بودجه بیشتری برای تخصیص به این حوزه وجود دارد یا نه، اختلاف نظر دارند.
درخواست افزایش بودجه تحقیقاتی شامل چه مواردی است؟
درخواست بودجه دولت بایدن برای سال مالی ۲۰۲۴ شامل افزایش همه جانبه برای آژانسهای علمی است، که افزایش ویژه برای برنامههای متمرکز بر تحقیقات انرژی همجوشی، فناوری های نوظهور و تبدیل نتایج تحقیقات به کاربردهای علمی را در نظر گرفته است.
بودجه دفتر علوم وزارت انرژی با ۹ درصد افزایش به ۸.۸ میلیارد دلار و برنامه مربوط به همجوشی آن با جهش ۳۲ درصدی به بیش از ۱ میلیارد دلار خواهد رسید. بخش عمده ای از بودجه جدید از مشارکتهای دولتی و خصوصی برای توسعه فناوری های تولید انرژی همجوشی در راستای هدف دولت برای استقرار نیروگاه های همجوشی آزمایشی در دهه ۲۰۳۰ حمایت می کند.
بر این اساس گسترش نقش بنیاد ملی علوم در تحقیق و توسعه فناوری اولویت اصلی دولت باقی مانده است و افزایش بودجه ۱۵ درصدی برای بنیاد درنظر گرفته که بودجه این نهاد تحقیقاتی را به ۱۱.۳ میلیارد دلار افزایش خواهد داد که ۱.۲ میلیارد دلار آن برای اداره فناوری، نوآوری و مشارکت اخیر ایجاد شده است که تقریباً ۳۰درصد افزایش یافته است. در همین حال، اداره علوم ریاضی و فیزیک این بنیاد شاهد افزایش ۹ درصدی به مبلغ ۱.۸ میلیارد دلار خواهد بود که کمترین افزایش درصدی در میان ادارات اصلی آژانس است.
چالش دو قسمتی بازگرداندن سلطه علم و فناوری آمریکا
به نوشته وبسایت rollcall قانون ریزتراشهها و علم به طور کلی و به ویژه برنامه مرکز فناوری و نوآوری منطقه ای، دو هدف اصلی را دنبال میکند. نخست تقویت بخش علم و فناوری آمریکا و دوم اصلاح آنچه که منجر به کاهش رشد اقتصادی در ایالات متحده بوده است. این قانون اذعان دارد که نیاز به افزایش پیشرفت فناوری وجود دارد و تا کنون، بخش نوآوری به شدت در شهرهای بزرگ متمرکز شده است و یک مشکل برابری فضایی ایجاد میکند که مانع رشد یکسان اقتصادهای ایالتی میشود.درواقع هدف قانون ریزتراشه و علم حل همزمان این دو چالش است.
هدف آمریکا از افزایش بودجه علم و فن آوری
هدف از پیشنهاد چنین بودجههایی، بازیابی یا تقویت مزیت رقابتی ایالات متحده عنوان شده که طی سالهای گذشته این جایگاه خود را از دست داده است. درواقع افزایش بودجه در نظرگرفته شده روی ارتقای ظرفیت تولید نیمه هادی داخلی سرمایه گذاری می کند که باعث کاهش اتکا به تولید خارجی، آزادسازی زنجیره تامین و بهبود مزیت رقابتی آمریکا می شود. اما این قانون همچنین سرمایهگذاریهای بزرگتری را در دیگر حوزههای علمی و فناوری که برای موفقیت بلندمدت اقتصادی آمریکا حیاتی هستند، مانند هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی، مجاز میسازد.
قانون ریزتراشه و علم همچنین پیشرفت در حوزه کوانتوم و سایر محاسبات پیشرفته؛ رباتیک و ساخت پیشرفته؛ پیشرفت در زمینه بحران زیست محیطی و فن آوری های جدید انرژی؛ بیوتکنولوژی و ژنومیک؛ علم مواد؛ و امنیت را تقویت میکند .این قانون یک سرمایه گذاری در مقیاس بزرگ است و همراه با سایر دستاوردهای مهم قانون گذاری، به ویژه قانون کاهش تورم و قانون سرمایه گذاری در زیرساخت و مشاغل، نشان دهنده استفاده جاه طلبانه از استراتژی سیاست صنعتی برای تقویت رقابت پذیری ایالات متحده و نتایج اقتصادی داخلی است.
موافقان و مخالفان طرح پیشنهادی بایدن
با این که موافقان طرح پیشنهادی دولت بایدن افزایش بودجه در زمنیه تحقیقات علم و فن آوری را به هر میزان که باشد، برای مقابله با سرمایه گذاری های فناوری تهاجمی چین و سایر رقبای اقتصادی لازم می دانند اما این درخواست در کنگره مخالفان سرسختی هم دارد. جمهوریخواهان در مذاکراتی که با دموکراتها داشتند درمورد ضربالاجلی که برای جلوگیری از عدم پرداخت بدهیهای کشور اعلام شده، به ثابت ماندن بودجه بنیاد ملی علوم برابر میزان تعیینشده برای سال ۲۰۲۲ رای داده و با افزایش این بودجه مخالفت کردند.
به گزارش science درصورتیکه سنا با طرح پیشنهادی بایدن مخلفت کند، میتواند ۲۹ میلیارد دلار یا ۲۷ درصد از هزینههای پژوهشی غیرنظامی پیشبینی شده فدرال در سال ۲۰۲۴ را کاهش دهد. نتیجه این عدم تغییر بودجه علمی آمریکا برای سال جاری ضربه مهلکی به بدنه بنیاد ملی علوم وارد خواهد کرد؛ این درحالی است که سنا متعهد شده بودجه حوزه علوم و تراشهها را که تابستان سال گذشته برای کمک به رونق صنعت نیمهرساناها در آمریکا تصویب شده بود، طی ۵ سال آینده دوبرابر کرده و میزان آن را به ۸۱ میلیارد دلار برساند.
ارسال نظر شما