فرودگاه‌های منطقه نا امن می‌شوند؟

سیاسی

خزانه‌داری آمریکا جدیدترین تحریم‌های این رژیم علیه ایران را از روز اول مهر، ۲۳ سپتامبر، با عنوان «عملیات انزوای اقتصادی» بر ساختار هوانوردی کشور اعمال کرده است.

به‌گزارش آژانس خبری مظفریه، خزانه‌داری آمریکا جدیدترین تحریم‌های این رژیم علیه ایران را از روز اول مهر، ۲۳ سپتامبر، با عنوان «عملیات انزوای اقتصادی» بر ساختار هوانوردی کشور اعمال کرده؛ تحریمی که گرچه حریم هوایی را نمی‌بندد، اما تحریم ثانویه‌ای را بر خطوط هوایی و فرودگاه‌های وابسته به دلار برقرار می‌کند تا علاوه بر ممنوعیت پرواز ایرلاین‌های بین‌المللی در ایران، از ارائه خدمات پروازی و فرودگاهی نظیر سوخت، تعمیرات، فروش بلیت و… به ایرلاین‌های ایرانی نیز خودداری شود.

با توجه به وضعیت فعلی خطوط هوایی کشور، این تحریم فعلاً اثر عینی گسترده‌ای ندارد؛ چون فعالیت خطوط هوایی خارجی در ایران از جنگ رمضان تاکنون تعلیق شده و پروازهای خطوط داخلی به دلیل آسیب‌دیدگی فرودگاه‌ها و رادارها با ظرفیت پایینی در جریان است. پروازهای داخلی و مسیرهای غیردلاری مثل چین، روسیه و آسیای میانه نیز احتمالاً مانعی برای فعالیت ندارند.

اما چنین تصویری ممکن است به کوچک‌نمایی این اقدام منجر شود و ضرورت پاسخ متقابل را با تردید مواجه کند. در حالی ‌که به‌نظر می‌رسد این تحریم در پی تثبیت این تعلیق موقت و عادی‌سازی محاصره هوایی کشور بوده که حتی ممکن است به ایجاد منطقه پرواز ممنوع نیز بینجامد.کریدور تهران سال‌ها یکی از مهم‌ترین و پرترددترین کریدورهای شرق-غرب جهان بوده که در سال‌های اخیر با بسته شدن آسمان روسیه در شمال و آسمان یمن و بخش‌هایی از عربستان و سودان در جنوب، اهمیت مضاعفی پیدا کرد.

با آغاز جنگ ۱۲روزه و به‌ویژه جنگ رمضان، آسمان ایران نیز موقتاً از نقشه پروازهای بین‌المللی کنار گذاشته شد تا کریدور یاد شده به مسیر باریکی در شمال و جنوب ایران محدود شود. امری که با وجود افزایش زمان پرواز و هزینه‌های سوخت، به تثبیت جایگاه فرودگاه‌های منطقه به عنوان کریدور هوایی شرق- غرب در حافظه صنعت هوایی کمک می‌کند.اما وقتی حریم هوایی ما بر اثر اقدام‌های خصمانه آمریکا و کشورهای منطقه تقریباً بسته است و خطوط هوایی ما نیز برخلاف کنوانسیون پرواز (شیکاگو) مشمول مجازات جمعی مسافران غیرنظامی شده، چرا فرودگاه‌های منطقه باید فعال باشد و مسیر هوایی امنشان هم با حجم بالایی از پروازها درست از مرزهای شمالی و جنوبی کشورمان عبور کند؟ و سنگین‌تر از همه اینکه همین فرودگاه‌ها و مسیرهای هوایی به کریدور نظامی و لجستیکی آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل شده‌اند و از این امنیت پروازی برای تقویت نیروهای خود در منطقه استفاده می‌کنند که اقدامی خصمانه تلقی می‌شود.

گزارش‌ها متأسفانه از تمکین فرودگاه‌های منطقه به این تحریم آمریکایی حکایت دارد که به‌معنای انزوای هوایی کشور در افق نامعلوم خواهد بود. بر این اساس هیچ تعدی و تحریمی نباید بدون پاسخ باقی بماند و مقامات کشورمان نیز پیش از این تصریح کرده بودند، هر گونه محاصره و تحدید کشور به معنای جنگ است و پاسخی معادل را می‌طلبد. به‌نظر می‌رسد در تقارن با تنگه هرمز، این معادله باید در منطقه تثبیت شود که: «یا همه یا هیچ ‌کس!» و به موازات ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز، ترتیباتی نیز در کریدور هوایی منطقه نیاز داریم تا در برابر تحریم‌های هواپیمایی، مسیر امن هوایی صرفاً در حریم هوایی کشور تعریف شود. مسیری که هم اقتصاد کریدور هوایی را به ارمغان آورد و هم ریسک متقابلی را به شرکای تحریم و لجستیک نظامی‌شان منتقل کند.این معادله را دولت یمن طی سه ماه گذشته برقرار کرده تا محاصره هوایی ۱۰‌ساله را بشکند. انصارالله با امکانات محدود خود موفق شده حریم هوایی جنوب عربستان را به اختلال دچار کند و این اختلال در حال سرایت به مناطق شمالی عربستان و پایتخت این کشور است.

خوشبختانه این دالان‌های باریک هوایی در شمال و جنوب کشور به‌طور کامل در محدوده اعمال حاکمیت ایران است و ناامن‌سازی کریدور نیز حتی نیازی به اقدام مستقیم نظامی ندارد و صرف هشدار ناوبری با برگزاری رزمایش و اعلام مداوم نوتام در محدوده‌های مرزی و افزایش ریسک پرواز برای ایجاد اختلال در مسیرهای یاد شده کافی به‌نظر می‌رسد.

چنان‌که دبیر شورای عالی امنیت ملی هم روز چهارشنبه گفت: کشورهای منطقه اگر نگذارند هواپیماهای ایران سفر کنند، فرودگاه‌های آنان هم نمی‌توانند پرواز داشته باشند.

خبرنگار: محمد ولایی